Nieuws · 10 juli 2026
Wat het reglement zegt wanneer het butje naar een obstakel wordt verplaatst
NieuwsHet cochonnet eindigt na een tir nabij een muur, een koord of een obstakel? Hier is de officiële FFPJP-regel, de gevallen van nietigheid en de te volgen houding.1.De klassieke verwarring: werpen dicht bij een obstacle of erheen worden geduwd
Dezelfde visuele positie kan twee volledig verschillende situaties verbergen. Aan het begin van een mène moet het team de but werpen vanuit een werpcirkel die op minstens één meter van elk obstacle staat. Het cochonnet moet ook op minstens één meter van het dichtstbijzijnde obstacle liggen, op een afstand tussen zes en tien meter voor de junioren en de seniors. Deze voorwaarden dienen om de afworp te valideren.
Na het eerste schot of de eerste plaatsing kan de but bewegen. Een bol van de partij kan hem naar een muur, een boom, een rand of een touwlijn duwen. Artikel 11 van het internationale reglement preciseert dat de but die door de werking van een in deze partij gespeelde bol wordt verplaatst, geldig is. Men moet dus niet mechanisch de meterregel op elke nieuwe positie toepassen.
2.De but komt nabij de muur: gaat de mène door?
Ja, als de but in de toegestane speelzone is gebleven en vanuit de cirkel zichtbaar blijft onder de door het reglement voorziene omstandigheden. Een bol die het cochonnet heeft geraakt, kan dus een spectaculaire positie opleveren, bijna tegen een obstacle geplakt, zonder dat de scheidsrechter onmiddellijk de mène stillegt.
De eerste controle betreft de grens van het speelveld. Een but die op de grens van een toegestaan speelveld ligt, blijft geldig. Hij wordt pas ongeldig wanneer hij deze grens volledig is gepasseerd, dat wil zeggen wanneer hij zich volledig voorbij de loodlijn van de verlieslijn bevindt. De aanwezigheid van een touwlijn is niet altijd synoniem voor verlies: alles hangt af van de manier waarop het speelgebied door de organisatie is afgebakend.
De tweede controle is de zichtbaarheid. Een but die door een bol wordt afgedekt, wordt niet alleen om die reden als ongeldig beschouwd. De scheidsrechter kan een bol tijdelijk verwijderen om de zichtbaarheid te controleren. Daarentegen kan artikel 9 leiden tot ongeldigheid van het cochonnet wanneer het vanuit de cirkel niet meer zichtbaar is terwijl het zich in toegestaan terrein bevindt.
De test in drie vragen
3.De gevallen waarin het butje echt nul wordt
Het reglement voorziet verschillende hypotheses. De but die in verboden terrein wordt verplaatst, is ongeldig, ook al keert hij daarna terug in toegestaan terrein. Hij kan ook ongeldig zijn als hij bij de seniors meer dan twintig meter van de cirkel komt, als hij niet meer zichtbaar is onder de reglementaire omstandigheden of als hij door de werking van een bol naar verboden terrein wordt verplaatst en dan terugkeert. Een waterplas waarop de but vrij drijft, wordt ook als verboden terrein behandeld.
In de praktijk volstaat het woord « obstacle » dus niet. Een vast obstacle dat zich binnen het speelveld bevindt, is geen verlieslijn. Een stronk, een steen of een rand kunnen de meting en de baan bemoeilijken zonder de but te annuleren. Daarentegen verandert de situatie als de but volledig de grens van een speelveld passeert dat als verboden terrein wordt beschouwd.
Men moet ook een spelverplaatsing en een accidentele verplaatsing onderscheiden. Wind, helling, toeschouwer, scheidsrechter, dier of bewegend object: als de gemarkeerde but om een van deze redenen beweegt, moet hij op zijn oorspronkelijke plaats worden teruggezet. Het markeren is essentieel ; zonder markering wordt geen enkele reclame over de vroegere positie toegelaten.
4.Wat doen in de volgende mène als de but te dichtbij is?
Aan het einde van de mène wordt de positie van de but het referentiepunt van de volgende cirkel, tenzij die cirkel op minder dan één meter van een obstacle zou komen of als de worp de reglementaire afstanden niet zou kunnen respecteren. In het eerste geval trekt of legt het team de cirkel op de reglementaire grens van het obstacle. Het kan niet vrij een punt kiezen dat het schikt op enkele meters afstand.
De but wordt vervolgens opnieuw geworpen in de lijn van het voorgaande spel, met de voorziene afstanden. Als geen enkele richting een reglementaire worp toelaat, kan de speler de cirkel in die lijn naar achteren verplaatsen, zonder de maximale afstand te overschrijden. Deze mogelijkheid is aan regels gebonden: ze staat niet toe de cirkel zijwaarts te verplaatsen om een betere lijn te nemen.
De beslissingslogica
Hoe dichter de situatie bij het einde van de mène is, hoe meer men de beslissingen moet scheiden:
5.Vast obstakel, lijn en limiet: niet alles door elkaar mengen
Een vast obstacle maakt deel uit van het decor van het speelveld. De spelers hebben niet het recht het te verplaatsen, plat te drukken of te verwijderen om een baan te vergemakkelijken. Tijdens een meting staat het reglement de tijdelijke verplaatsing toe van verwijderbare obstacles die zich tussen de but en de bollen bevinden, op voorwaarde ze daarna terug te plaatsen. Als het obstacle niet kan worden verwijderd, meet men met een kompas.
De touwlijn verdient bijzondere aandacht in competitie. Op een gebied dat uit meerdere speelvelden bestaat, zijn bepaalde touwlijnen geen verlieslijnen ; de achterlijnen van de speelvelden en de buitenste velden kunnen dat wel zijn. Het zijn het bijzondere reglement van de competitie en de markering van het speelveld die de doorslag geven. Bij twijfel vraagt men de scheidsrechter voordat men iets verplaatst.
| Situatie | Principiële beslissing | Reflex |
|---|---|---|
| Bol duwt de but dicht bij een muur | But geldig als hij speelbaar en zichtbaar blijft | Hem niet op de oude plaats terugzetten |
| Wind of toeschouwer verplaatst de gemarkeerde but | Terugkeer naar de oorspronkelijke positie | Vaststellen en terugzetten |
| But volledig voorbij een verlieslijn | But nul | De regel van de nulle but toepassen |
| Volgende cirkel op minder dan één meter | Cirkel op de regelmatige limiet | Hervatten vanuit deze nieuwe cirkel |
6.De goede reflex in wedstrijd
Wanneer een bol het cochonnet naar een obstacle verplaatst, laat men de bollen op hun plaats en kijkt men toe. Men raakt de but niet aan om hem « op afstand terug te zetten ». Men bepaalt de grens van het speelveld, controleert de zichtbaarheid vanuit de cirkel en roept de scheidsrechter als de status van de touwlijn of het obstacle niet duidelijk is. Een te snel genomen beslissing kan een geschil creëren dat onmogelijk te herstellen is zodra de mène wordt voortgezet.
De partners kunnen de but en de bollen markeren zodra de situatie is gestabiliseerd. Dit eenvoudige gebaar beschermt het verdere verloop van de partij : als de wind of een helling het cochonnet opnieuw verplaatst, beschikt de scheidsrechter over een vergelijkingspunt. Het reglement geeft voorrang aan de vastgestelde en gemarkeerde positie, niet aan de herinnering van de spelers.
In een krappe partij verander je een obstacle niet in een discussie. Vraag eerst : « is de but verplaatst door een bol van deze mène ? » Zo ja, laat hem leven zolang hij in toegestaan terrein en zichtbaar is. De regel wordt veel eenvoudiger wanneer men de spelverplaatsing onderscheidt van de slechte aanvankelijke worp.
Het Ultieme Gids voor Moeilijke Terreinen helpt de hellingen, de obstacles en de zones te lezen die de tactiek van een mène werkelijk veranderen.
FAQ — De frequent gestelde vragen
Referentie: officieel reglement FIPJP, artikelen 7, 9, 11, 12, 13 en 24. De FIPJP herinnert eraan dat voor 2026 geen wijziging van het spelreglement is beslist.
